TIPS&TRUCS

Terug naar: BOUWMETHODES

 Kortkoppeling 7

Werken met secondenlijm.         Fred Baerselman.
De beste ervaringen heb ik met Patlex Uni-rapide van Henkel. De beste methode is één of meer druppeltjes op een dopje, kroonkurk o.i.d. te doen, en de te verlijmen delen met een pincet kort in de druppeltjes te dopen en meteen (binnen 10 seconden) op hun plaats aan te brengen. Na de eerste uitharding (ca 30 seconden) kan met de punt van een speld wat extra lijm (heel weinig!) op de lijmnaad aangebracht worden ter versteviging.
Facon rechtop in de koelkast bewaren. Eerst de lijmresten van de tuit afvegen voordat de dop erop gaat. 
!!Pas altijd op voor ogen en huid!!  zie gebruiksaanwijzing.

Nietjes.
Nietjes zijn er in alle soorten en maten, van micro tot grof voor nietpistolen. Ze vormen een perfect bouwmateriaal voor bijvoorbeeld hekken (groot en klein), steigerwerk, staalconstructies, stellages, enz. In combinatie met messing of plastic profielen, dun metaaldraad e.d. is van alles mogelijk. Constructiemethode: niet solderen, maar verlijmen met een minuscule hoeveelheid secondenlijm.

Construeren met een mal.
Grotere constructies, zoals hekwerken en draagconstructies, zijn het handigste te maken met behulp van een mal. Maak een tekening op de juiste maat (I op I) en plak die op een vlak stuk piepschuim (styropoor). leg de te verlijmen delen netjes op de tekening en fixeer ze met spelden. Breng nu met de punt van een speld miniscule hoeveelheden secondenlijm aan op de kontakt punten. Na een eerste uitharding verder verstevigen, zie Nietjes. Verder laten uitharden en de constructie uit de mal halen, zo nodig verder verstevigen.

Hekwerk. 
Voor de imitatie van kippengaas, enz. zijn sommige nylon weefsels heel goed te gebruiken. Dus ...controleer oude (en nieuwe!) panty's van vrouw of vriendin, ook om te kijken of er soms een leuk hekwerkpatroontje in zit! Verlijmen aan metalen of plastic delen met secondenlijm.

WB40, Haarlemmerolie.

Het universele smeermiddel WB40 (in spuitbus+tuitje, ca !8,00 bij doe-het-zelf of autoshop) is in praktijk ideaal voor het smeren van electromotoren (motor-as en anker) en overbrenging (tandwielkast) van modelloks. NIET op de wielen (en zo op de rails) laten komen, want antislipbandjes slippen dan voor altijd.

Lucifers zijn prima bouwmateriaal voor bijvoorbeeld aanlegsteigers, meerpalen, sluisdeuren en (schaal N) biels. Een hekwerk van biels is te maken door dun metaaldraad met secondenlijm aan gespleten lucifers te plakken. In handenarbeidszaken zijn lucifers zonder kop (zgn stekken) te koop in verschillende kleuren, waaronder donkerbruin.

Kit-bashing of te wel sla een bouwpakket kapot! . Niet Ietterlijk natuurlijk. Het is de (van oorsrong) amerikaanse benaming voor het zelf ontwerpen en bouwen met behulp van onderdelen van verschillende bouwpakketten. Het levert dus unieke modellen op. Leuk om eens te proberen met goedkope bouwpakketjes of mislukte bouwwerken.

Opschriften, bordjes e.d. laten zich makkelijk maken, door ze op een gewone typemachine te typen, te omlijnen etc. om ze daarna te verkleinen op de fotokopieermachine. Even oefenen om de juiste licht-donker instelling te krijgen.

Met de computer (b. v. tekenprogramma) en een goede printer kan het in één keer.

Viltstiften. Met veel soorten viltstiften kun je uitstekend kleine onderdelen, zoals figuurtjes e.d. op de gewenste kleur brengen. De zelf te schilderen Preiser poppetjes etc. zijn zo snel te verven. Correctie is makkelijk, want de inkt wrijf je er zo weer af. Dat is ook een nadeel natuurlijk, als het allemaal wel goed is gegaan.

Fixatie van de viltstiftkleuren kan met spuitbusfixeer uit de tekenhandel, of anders nooit meer aankomen!

Zeer fijne details (bijv in N) van handgrepen, knoppen, etc kunnen heel goed met fijnschrijvers worden aangebracht. Fixatie als boven beschreven. Kijk uit met haarspray e.d.; dit lost de kleuren acuut op, en weg zijn de mooie knoppen.

Wegdek. Asfaltwegen zijn goed te imiteren met donkergrijs geverfd allerfijnste water-proof schuurpapier. De wegmarkeringen, strepen, e.d.kunnen met 'Letraset' wrijfstrepen op met op een glasplaat gesneden dunne reepjes witte (isolatie) tape worden nagebootst.Deze laatste methode is ook goed geschikt om markeringen op de ongemarkeerde zelfklevende wegdekken van Heki, Busch en Faller aan te brengen. Het resultaat is meestal beter dan de (grof) voorgedrukte markeringen.

Vangrails in N. Sommige dichtbinders van vuilniszakken en opbindstrips voor planten zijn uitstekend geschikt om vangrails in N na te bootsen. De strips zijn buigbaar in iedere gewenste vorm; stukjes plastic paal met secondenlijm bevestigen; alles mat-wit verven en klaar is een perfect imitatie.

 KortKoppeling 11

Voegen in metselwerk.         Fred Baerselman.
Het inkleuren van voegen in metselwerk van plastic bouwpaketten, tunnelingangen, muurplaten, etc. geeft niet alleen een fraai kleureffect, maar vooral ook 'meer' reliëf.

Twee methoden zijn bruikbaar .

1) Verf de muur, etc. in de gewenste kleur, laat dit dan drogen, en vervolgens met sterk verdunde witte/grijze acrylverf (met een druppeltje afwasmiddel!) in de voegen laten lopen. Na het drogen dit eventueel herhalen.

2) Andersom kan ook, eerst de voegen en daarna de muur: met een bijna droge platte kwast de muur in de kleur tamponeren.

Matteren/vervuilen/weatheren.     Fred Baerselman 
Hoe mooi gedetailleerd ook, vaak wordt het beeld van modellen verstoord door de glans van het plastic materiaal. 'Gewoon' verven met matte acrylverven is daarom eigenlijk altijd aan te bevelen. Auto's e.d. overigens glanzend verven. (maar er zijn uitzonderingen, bijv. mijn auto!) Voor het alleen matteren of beschermen van geverfde modellen is fixeer-spray (mat, acryl) uit de tekenhandel zeer geschikt; twee heel dunne 'filmpjes' zijn voldoende. (Talens 680, water-colour).

Voor het vervuilen/weatheren van modellen zijn speciale 'patineer' verfsets te koop. Dat is leuk, maar niet nodig. Met mat-zwarte en roestbruine acrylverf kom je een heel eind. Goede ervaringen heb ik met mat-zwart-van Talens Decorfin 700, zeer verdund (met een druppeltje afwasmiddel erbij voor het beter uitvloeien) bij het vervuilen van wagons (voegen en naden).

Voor de roestbruine verf de bekende Tamija XF64, ook weer zeer verdund (en met een druppeltje afwasmiddel) gebruiken, vooral uitstekend voor onderstellen, buffers, etc.

Over vervuilingstechnieken een volgende keer meer!

Ruïnes en kastelen uit styropor    Fred Baerselman 
Na de Rotburg (op het Kooter-gebergte) heeft Rob S. geëxperimenteerd met piepschuim voor het bouwen van een ruïne. Het principe is simpel: neem liefst fijnkorrelig piepschuimlstyropor van verpakkingsmateriaal. Zoek een leuk motief of structuur en lijm de grof afgebroken stukken met velpon aan elkaar. De truc nu is het 'verven' met een bijna waterige oplossing van muurvulIer (Alabastine, Hema, e.d.). Na droging en verven met verdunde plakkaatverf en/of acrylverf ontstaat een perfecte verweerde ruïne.

Zelfbouw huizen met Plasticard, Slaters.    Fred Baerselman 
De GB resp USA firma's Plasticard en Slaters leveren zeer dunne plastic plaat in vele structuren voor HO en N zoals stenen, rotsen, golfplaat, planken, tegels, etc. De platen zijn makkelijk te bewerken, te knippen en snijden, en goed te verlijmen met (styreen)plastic lijm. Uitstekend produkt voor zelfbouw in combinatie met allerlei andere materialen. Te koop bij de goed gesorteerde modelbouw-winkel.

Vlaggen op modelbanen     Fred Baerselman 
Vlaggen worden meestal van (te dik) papier gemaakt. Door zo'n 'slechte' vlag kan het totaalbeeld van een op zich perfect diorama/scene volledig verstoord worden. (zie voorbeeld MIBA m 6, diorama Watkijk pag II).
De truc is het gebruik van sigarettenvloeipapier (ook voor niet-rokers aan te bevelen). Bijna alle EU landen-vlaggen laten zich simpel met viltstift op een vloeitje maken. Uitknippen, in vorm verfrommelen en aan een speld (N) op dunne spijker/draad (HO) plakken en klaar is Kees. De vlag eerst aan een zeer dun draadje (vlaggelijn) plakken en dan pas aan de mast. Het is wat meer gefriemel, maar het geeft wel een echt perfect effect.

Vegetatie: klim- en slingerplanten     Fred Baerselman 
Een beetje vooruitlopend op deel 3 'Landschapsbouw' het z.g. 'foliage' (loonmateriaal van Woodland Scenics (en inmiddels ook van Heki en Busch) is bedoeld om bomen te bekleden. Nog beter vind ik het als materiaal om klim-, slingerplanten en –struiken na te bootsen. Trek een stukje van het matje af, rek het uit in de gewenste vorm en breng het aan op muren, hekken, rotsen,etc. Vervolgens fixeren met een beetje velpon en daarna haarlak/gel.

Betonvlechtmatten in HO ( en N) 
Voor de imitatie van stalen vlechtmatten voor beton constructies in HO ( en een beetje grover in N),is grijs nylon horregaas prima geschikt. Knip het gaas op maat met een schaar en verf het geheel roestbruin (bv. Tarniya Acryl Red Brown XF 64).
Lijm (Velpon) de matten in stapeltjes van 5-6 HO,resp. 3-4 N, op elkaar; 5-8 stapels ( HO), 3-5 (N),vormen dakpans gewijs een goede lading voor een rongenwagon. Nog echter wordt het als de lading met dun zwart garen op enkele plaatsen geborgd wordt.

Laddertjes, hekjes, plantenrekken, etc.
Hetzelfde horregaas kan gebruikt worden voor bovenstaande constructies en nog veel meer, laat je fantasie maar gaan!

Watertjes 
Het nabootsen van water op de modelbaan blijft een moeilijke zaak. Voor kleine watertjes, vijvertjes, slootjes, etc. is poly-urethaan parketlak goed te gebruiken. Seal de bodem/ bedding eerst met een laagje met de kwast, laat goed drogen en breng daarna met een pipet/spuit nog enkele lagen aan. Tussen de lagen door kunnen waterplanten, riet, e.d. worden aangebracht met vlokken etc. Een leuk effect geeft een kroos imitatie door op de laatste natte verflaag heel fijn groen strooimateriaal aan te brengen. Een beetje is voldoende, bv. Woodlands Scenics Dark green Fine. 

Nogmaals: voegen in metselwerk 
Naast de in een eerdere KK (nummer 11, febr '96) beschreven methoden om met verf voegen in metselwerk bij plastic muurplaten/ huisjes, e.d. na te bootsen, is er andere simpele methode die in veel gevallen goed kan voldoen. Na de muur in de gewenste kleur te hebben geverfd kunnen de voegen met behulp van een sponsje o.i.d. worden "ingewassen" met een verdund papje van muurvulIer (bv. Alabastine). Correcties zijn zowel in de natte fase, als na drogen goed mogelijk. Als het resultaat naar tevredenheid is, kan het geheel gefixeerd worden met de bekende haarspray/ gel of matte vernis uit de spuitbus.

Oude horloges.
Nooit weggooien!! Alle onderdelen zijn op een of andere manier bruikbaar, dus gewoon vakkundig slopen. Heel nuttig zijn de micro-parkertjes uit digitaal en elktr. horloges, voor bevestiging van onderdelen waar krachten/spanning op staat, bijv. (in N) bij aandrijfdraaistellen. Niet te koop! te vinden bij handel of horloge makers, maar in 5 piek horloges zitten ze!

Permanent Markers
Een 'gouwe ouwe', maar toch.... Permanent markers, maar ook dia-markers, etc. zijn prima geschikt om kleine onderdeeltjes van loks, voertuigen, huisjes, etc te verven. Bijv.. handgrepen, lampranden in zilver; deurknoppen in zwart. Ook voor het verven van poppetjes zijn de stiften prima geschikt. Goed bruikbaar o.a. Staedtler Lumocolor S 0,4 mm en F 0,6 mm.

'Gel' secondelijm
Secondelijm is sowieso in onze hobby onontbeerlijk voor tal van toepassingen, vooral bij bevestiging van kleine onderdeeltjes.
(zie eerdere T + T). De gel versie is al wat langer op de markt, maar tot nu toe in verpakkingen, die meestal na 1 keer gebruik niet meer open te krijgen waren. De PATTEX super gel, die al een tijdje verkrijgbaar is, heeft dit probleem absoluut niet.
Voor veel toepassingen is de gel beter dan de dun vloeibare. De gel plakt meteen, maar heeft ca. 20 seconden nodig om uit te harden, zodat correctie en exacte plaatsing beter mogelijk zijn. Verwerking in principe hetzelfde; een minuscuul drupje op een hard oppervlak ( bij mij een bierdopje!) en dan met een speld op de gewenste plek aanbrengen.

Opschriften langsdragers wagons
Bij vele oudere H0 en zeker N model wagons, ontbreken de opschriften op de langsdrager / chassis (lengte, gewicht, depot, e.d.) Als je dat storend vindt, is daarvoor een simpele oplossing. In catalogi, brochures, etc. zijn afbeeldingen te vinden, ‘en profil’, ca. 1:1 in H0 en N, van tal van wagons met langsdrager opschriften. Die kloppen natuurlijk niet voor jou wagon, maar zels in H0 zie je dat alleen met een vergrootglas! Kortom, (delen) uitknippen / snijden en met een puntje velpon of gel-seconden lijm aanbrengen. Met beetje mat-zwarte verf (acryl) kniprandjes e.d. camoufleren; beetje vervuilen (verdund roestbruin acryl), en je wagon ziet er weer een beetje echter uit.

Zilverzand plamuur / vulpasta
Een ‘gouwe ouwe’; voor het opvullen van gaatjes, naden en scheurtjes, etc. tussen bijv. papier-maché overgangen, aansluitingen van muurtjes, etc. Meng zilverzand met witte houtlijm (beetje water) tot een pasta (evt. beetje plakaatverf / droge textielverf toevoegen).
Klaar is je universele reparatiepasta! Met een klein spateltje kan je hiermee ónzichtbaar’ herstel / afwerking plegen. De pasta is, goed afgesloten, langere tijd houdbaar.

Papier-maché mengsel; recept: grauw WC papier snipperen, poeder muurvuller, beetje behang lijm, water; tot lekker papje roeren, klaar… Het mengsel kan goed bewaard worden in een afgesloten pot e.d . Na een tijd staan, wil het mengsel nog wel eens gaan stinken, maar het blijft goed te gebruiken. Een ander probleem is, dat na enige tijd de muurvuller samen kan klonteren tot kalksteentjes. Om beide problemen te voorkomen is het handig, om als het spul een tijdje niet gebruikt gaat worden , een flinke scheut azijn aan het mengsel toe te voegen.

Metaaldraadjes enzo…
Dun metaal draad ( zilver / koper) of metaal staafjes zijn ook een soort manusje van alles in de modelbouw. Hekjes, paaltjes, handgrepen, leuningen, remslangen, etc., je kan het zo gek niet bedenken of met metaal draad kan je het zelf maken. Heel handig zijn de dunne groen geverfde metaalstaafjes, die in de bloemisterij worden gebruikt. 

Scheepsmodelbouw….??
Kijk eens over de schutting! Voor de scheepsmodelbouw zijn vele losse onderdelen te koop, die ook prima bruikbaar zijn voor de modelspoorder, bv. hekjes, handgrepen, bolders,etc. 

 KortKoppeling 55 

Gaatjes in giethars     Carel Kooter

In railmagazine stond in 2 verschillende artikelen een tactische tip om kleine gaatjes in giethars e.d. te vullen.

Doe superlijm in een klein gaatje, evt. met behulp van een speld, en strooi een klein beetje maagzout (NaCl) hierop. Binnen een minuut hard dit uit en kun je gaan schuren.

Huub Wessels, die als hobby Traction Avants en DS-en maakt heeft dit met succes uitgeprobeerd op een mal van een DS. Het werkte prima.

Terras stoelen en terras-tafels
Zoals bekend kan je met nietjes het een en ander doen in de modelbouw. Voor een modaal café terras heb je heel wat stoelen en tafels nodig. Er is veel te koop maar………

Met twee standaard nietjes (in H0) of micro nietjes (in N) en een strookje stevig papier kan je prachtige terrasstoelen maken. De in vorm gebogen / ingekorte-nietjes vormen de poten / leuning van de stoel. Een papierstrookje (met een inkeep in het midden) vormt de zitting / rugleuning. Montage met een heel klein beetje gel-secondelijm en evt. verven naar smaak. Tafels zijn nog makkelijker. Twee nietjes vormen het poot onderstel en een stukje papier het tafelblad.
(Demo o.a. op het terras in Runkel aan de Lahn)

Dakgoten en regenpijpen
Bij de huizen renovatie voor Runkel moesten ook dakgoten en regenpijpen vernieuwd worden. Voor een deel (H0) is e.e.a. te koop, maar zelf maken is simpel en goedkoop. In H0 kunnen dakgoten goed gemaakt worden uit een half / één derde plastic drinkrietje. Regenpijpen zijn in H0 goed in vorm te maken van electriekdraad (stijf, enkele kern). In N gaat de rietjes truc ook op, andere methode (ook voor H0 bruikbaar) is, om smalle papierstrook halfrond te buigen en met plasticlijm te impregneren. Regenpijpen maak ik in N van de nylon rode borstelvezels van een oude bezem. Deze perfect ronde ‘profielen’ zijn prima in vorm te buigen en kunnen (ook in H0) voor allerlei zaken gebruikt worden.

Verlijmen met plastic lijm of gel secondenlijm. Verven bij voorkeur met acrylverf.

Jeneverbes struweel
In Europa niet echt algemeen, en in Nederland zeldzaam – en beschermd!- jeneverbes struwelen. De jeneverbes struiken           (ca. 2-3 m. max.) staan in een regelmatig patroon op enige afstand van elkaar, waardoor het vaak lijkt of ze aangeplant zijn. Op kalkrijke- schrale grond kom je ze tegen. Voor het beheer   -om te voorkomen dat andere struiken de overhand krijgen- worden vaak schaapskuddes ingezet; o.a. in Drenthe, maar ook in het Lahntal..! In model zie je ze niet vaak, maar ze zijn erg makkelijk na te maken.

Maak een mengseltje van medium- en fijn donkergroen strooimateriaal (bv. Woodland Scenics) met wat (verdunde) houtlijm. Laat een beetje indrogen en draai hier mooie puntige jeneverbes ‘pulkjes’ van. Met een drupje Velpon de struiken planten; even fixeren met gel (zie boven) en eventueel beetje nastrooien (HO) met fijn donkergroen strooimateriaal. Leuk effect is het krassen van wat schape paadjes en natuurlijk een schaapskudde tussen de jeneverbessen. ( zie bv.modules 12 en 15 N-Lahntal baan).

Klv’s in Karton…….
Klv staat voor Klein Last Verbrennungstriebwagen, sommige ook wel Skl (Schwer kleinlastwagen) genoemd. Een zeer bonte verzameling van DB /DR dienst rail-voertuigen, van inspectievoertuigen (bv. Klv 20, een VW bus op spoorwielen), via onderhoudsvoertuigen, tot een soort ‘bakfietsen’ op rail 
(zoals Klv 51, 53, enz.). Hoewel in het ‘echt’ zeer algemeen, zijn ze in model nogal schaars. In HO is er nog wel iets, maar in N hooguit een paar (dure) klein-serie modelletjes. Kortom, dan maar zelf maken…..!

Bij deze Kortkoppeling een (GRATIS..!) bouwplaatje van ( de kabines/ carrosserie) van een vijftal van de meest algemene Klv’s in (ongeveer) N- schaal 1:160. (Voor HO ongeveer 2-maal vergroten).

Het bouwplaatje is eigen ontwerp – geen fabriekskwaliteit..!- , maar met een beetje/ heel veel gedoe, kan je er mooie modelletjes van maken. (tot nu toe 3 zelf geprobeerd; zie resultaat).

Werkwijze is als volgt; plak (kopie) bouwtekening op dun / fijn karton, knip / snijdt het geheel uit met fijn schaartje en mesje ( zie boven..), ook de ramen, etc., kras de vouwlijnen in met een BOT mesje; probeer een eerste vouwpoging…….

Als het vouwen – ongeveer..!- lukt, impregneer dan het geheel met dun vloeibare plasticlijm (Faller, Revell), boven-onder en herhaal dit een paar keer.

Na drogen eventueel eerst ‘glaswerk’ aanbrengen ( dun plastic, bv. overhead sheets), daarna geheel in vorm buigen en met plasticlijm / en secondelijm lijmen. Naden even later dichten met overmaat aan plasticlijm. Na drogen in vorm buigen, in grondverf zetten en details e.d. aanbrengen, lakken, vijlen, schuren, idem, idem,etc., aflakken, onderstel fabriceren, enz., enz. Voorbeeld foto’s moeten je verder de weg wijzen. Succes, voor verdere tips kun je altijd bij mij terecht.

 KortKoppeling 63

Fred Baerselman

Trilplaat voor giethars ed.
Bij het werken met giethars of gips in mallen blijven vaak luchtbelletjes hangen, die het eindresultaat lelijk kunnen beïnvloeden. In de werkelijkheid bij beton etc. worden vaak trilstaven of -platen gebruikt om dit probleem op te lossen. In model kan een vibrator uit de sex-shop goede diensten bewijzen.

Zaag de kop van de vibrator af en lijm met kontaktlijm een vlakke plaat kunststof op het trilelement. Klem de vibrator in een bankschroef en leg het te trillen werkstuk op de vlakke plaat.

Let wel op bij de aanschaf van de vibrator; ze vibreren nogal verschillend; een hoge frequentie is het beste. Dus schroom niet in de sexshop, maar probeer ze even uit!

Terug naar: BOUWMETHODES

ã Op alle teksten en foto’s gebruikt op deze internetsite rust het copyright bij de Lahntalgroep.